Mierniki zniekształceń nieliniowych i pozostałe urządzenia do pomiarów audio produkcji polskiej.
Polskie zrzeszenie Unitra w swoich licznych oddziałach produkowało całą gamę wzmaczniaczy, odbiorników radiowych, magnetofonów, gramofonów i innych urządzień z elektronicznymi torami akustycznymi.
Urządzenia pomiarowe przeznaczone do kontroli produkowanych urządzeń w zakładach przemysłowych, były często specjalizowaną produkcją własną którą z czasem zaadoptowano do szerszego wykorzystania poza liniami produkcyjnymi.
Przykładem takiej produkcji mogą być opracowania specjalizowanego sprzętu Unitry ZRK które po pomyślnym
wdrożeniu były produkowane przez Unitrę Elmasz, lub przez samo ZRK nie tylko na potrzeby produkcyjne innych ddziałów Unitry, ale też do pracy w serwisach ZURiT
Sprzętem takim były mierniki napięć, zniekształceń i szumów np. VN1064, VN1687 oraz mierniki nierównomierności np. ND1481
Często jednak zakłady wykonywały sprzęt specjalizowany wyłącznie na własne potrzeby.
Unitra Diora produkowała szereg urządzeń pomiarowych takich jak programowane falomierze do ustawiania obwodów radiowych, programowane generatory m.cz, oraz wzmacniacze rozdzielcze przystosowane do przesyłu z głównego zakładowego generatora wzorcowego, wzorcowych sygnałów pośredniej częstotliwości trafiających na stanowiska regulacji produkowanych urządzeń radiowych.
Jako ciekawostkę dodam, że niektóre opracowania specjalnego sprzętu pomiarowego, były produkowane na początku lat 90-tych przez firmę VICOMED pod własnym szyldem, jednak była to praktycznie jednostkowa produkcja.
Unitra Unima zajmująca się z założenia wytwarzaniem sprzętu elektronicznego na potrzeby produkcji innych przedsiębiorstw, również realizowała produkcję specjalistycznych urządzeń wg. projektów zewnętrznych.
Mierniki zniekształceń nieliniowych ZOPAN
Mierniki zniekształceń nieliniowych przez wiele lat były podstawowym narzędziem kontroli wzmaczniaczy akustycznych i innych torów audio.
GŁównym producentem tego typu urządzeń był ZOPAN produkujący serię przyrządów o oznaczeniu PMZ
W latach 60-tych produkowany był miernik zniekształceń PMZ8A będący jeszcze konstrukcją lampową.
Opracowany na początku lat 70-tych model PMZ9 był już w pełni półprzewodnikową konstrukcją.
Miernik ten pokrywał zakres częstotliwości 20Hz -20kHz i zakresy pomiaru zniekształceń 0,3 -30%
Na bazie PMZ9 powstał model PMZ11 w którym rozszerzono zakres częstotliwości pomiarowych do 200kHz
Mierniki oprócz pomiarów zniekształceń, umożliwiały również pomiar częstotliwości mierzonego sygnału.
Kolejny model PMZ12 był zupełnie inną układowo konstrukcją.
Miernik umożliwiał pomiar sygnału o częstotliwości z zakresu 20Hz-20kHz i pomiar zniekształceń
z zakresu 0,1 -30%
W PMZ12 pomiary napięcia, częstotliwośći i zniekształceń sprowadzały się do wyboru funkcji i ustawieniu zakresów pomiarowych oraz odczytaniu wyników pomiarów ze skali miernika wychyłowego.
Dodatkowo miernik kontrolował czy mierzony sygnał mieścił się w zakresach napięć i częstotliwości.
Jeśli wartości były zbyt małe lub zbyt wysokie, konieczność zmiany ustawień pokręteł, była sygnalizowana miganiem diod z symbilami strzałek pokazujących kierunek w jakim należało obrócić pokrętło podzakresu.
Po wyborze optymalnej nastawy, diody gasły.
Właśnie automatyczna sygnalizacja konieczności zmiany zakresu sprawiła że jest to najwygodniejszy w obsłudze miernik zniekształceń serii PMZ ZOPANu
Ostatnim produkowanym przez ZOPAN miernikiem był model PMZ14
Sposobem obsługi i niektórymi rozwiązaniami układowymi przypominał on PMZ9 i PMZ11, jednak wszystkie odczyty parametrów były realizowane za pomocą wyświetlaczy cyfrowych i bargrafu LED
Miernik umożliwiał pomiar sygnału o częstotliwości z zakresu 20Hz-199kHz i pomiar zniekształceń z zakresu 0,2 -20% z rozdzielczością 0,001% oraz pomiar napięcia 0,2-40V z rozdzielczością 1mV
Miernik zniekształceń nieliniowych ZOPAN PMZ14
W celu pomiarów zniekształceń badanego toru małej częstotliwości, oprócz miernika zniekształceń wymagane było źródło sygnału testowego o małej zawartości harmonicznych.
Do wytwarzania sygnału sinusoidalnego o małej zawartości zniekształceń, przeznaczone były specjalnie do tego celu produkowane generatory opisane w artykule „generatory i nie tylko -przekrój zastosowań”
W artykule tym znajduje się również opis generatorów mocy małej częstotliwości do badania zestawów głośnikowych.
Mierniki mocy ze sztucznymi obciążeniami ZOPAN
Miernik mocy PWT-5B ZOPAN
Zopan produkował mierniki mocy serii PWT których zasada działania polegała na pomiarze mocy wydzielanej na wbudowanym niskoindukcyjnym obciążeniu rezystancyjnym.
Obciążenie to składało się z zespołu nawiniętych przeciwsobnie, dla zmniejszenia indukcyjności własnej, rezystorów wykonanych z taśmy oporowej.
Możliwość przełączania obciążenia w szerokim zakresie rezystancji, pozwalała nie tylko ustawić „katalogową” rezystancję do wyjścia wzmacniacza, symulując tym samym impedancję głośników, ale również umożliwiała pomiar właściwej impedancji wyjściowej wzmacniacza.
Określenie impedancji wzmacniacza było realizowane poprzez podanie sygnału z generatora małych zniekształceń na wejście wzmacniacza, i pomiaru mocy miernikiem, manipulując wartoscią rezystancji sztucznego obciążenia.
Impedancję wzmacniacza określano znajdując taki zakres rezystancji na której wynik pomiaru mocy był największy.
Oczywiście pomiary te dokonywano tylko w niewielkim, dopuszczalnym dla wzmacniacza zakresie zmian impedancji.
Na powyższej zasadzie działały mierniki PWT5A oraz późniejszy PWT5B wykonany już w obudowie o standardowej szerokości 44cm.
Przykładem mniej typowych urządzeń może być STEREOTESTER produkcji Meratronik.
Urządzenie to służyło do kontroli napięć wyjściowych wzmacniaczy stereo i umożliwiało ustawienie balansu sygnałów kanałów wzmacniacza.
